❮ Naar module overzicht

Wat houdt de Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB) in?

Ooit ontstond het beeld dat iemand die een vak goed beheerst dat vanzelf goed kan overdragen aan studenten. Langzaam groeide het besef dat docenten naast expertise in het eigen werkgebied ook over een didactische bekwaamheid moeten beschikken. In Nederland zijn die eisen vastgelegd in de zogeheten Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid. In het hoofdlijnen akkoord van de Vereniging van Hogescholen is in 2013 afgesproken dat Hogescholen een Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB) invoeren. De Vereniging van Hogescholen heeft een protocol opgesteld waarin is vastgelegd dat Hogescholen elkaars kwalificaties erkennen die andere Hogescholen toetsen en afgeven. Dat geldt ook voor de Fontys certificeringsroute. Om de kwalificaties van Hogescholen te borgen is er een Community of Practice waarbinnen verschillende Hogescholen in peerreviews elkaar trajecten onder de loep nemen en kritisch evalueren. Fontys heeft op basis van het BDB-protocol vier docentrollen geformuleerd: Professional, begeleider en coach van leerprocessen, herontwerper onderwijs en examinator. Daarbij zijn leeruitkomsten en succescriteria geformuleerd. De rol van examinator bevat de landelijke bke-kwaliteiten.

Ontstaansgeschiedenis basiskwalificatie examinering (bke)
In 2012 stelde de Commissie Externe Validering Examenkwaliteit Hoger Beroepsonderwijs in hun rapport ‘Vreemde Ogen Dwingen’ dat versterking van de toetsbekwaamheid, als onderdeel van de basisdidactische bekwaamheid (BDB) van docenten, noodzakelijk was. Dit advies leidde tot zowel de formulering van leeruitkomsten en indicatoren (Expertgroep bke/ske, 2013), als de vorming van het netwerk Toetsbekwaamheid h(b)o waar nagenoeg alle hogescholen deel van uitmaken. In het project ‘Je Ogen Uitkijken’ stond de vraag centraal wat voortdurende toetsbekwaamheid is en hoe aandacht hiervoor duurzaam verankerd kan worden binnen de hogescholen. Hierdoor zijn ze gestart met de herijking van de leeruitkomsten zoals die geformuleerd zijn door de Expertgroep (Expertgroep bke/ske, 2013). Dit heeft geleid tot de formulering van vier kwaliteiten van de toetsbekwame hbo-docent. In deze rapportage worden deze kwaliteiten gepresenteerd en toegelicht. Fontys heeft vier bke-leeruitkomsten geformuleerd die afgeleid zijn van de vier landelijke bke-kwaliteiten. De eerste drie bke-leeruitkomsten komen terug in de docentrol van examinator. De leeruitkomst m.b.t. het toetsbekwaam blijven, is ondergebracht in de docentrol professional.

Fontys
In studiejaar 2025-2026 biedt Fontys de BDB certificeringsroute aan waarin het ook mogelijk is om bko-light-gecertificeerd te worden. In de HBO cao staat te lezen dat nieuwe docenten voldoende bekwaam dienen te zijn in didactiek en toetsing. Het College van Bestuur (CvB) van Fontys heeft vastgesteld dat alle docenten in schaal 11 en hoger en lectoren met een aanstelling vanaf 0,2 FTE in bezit zijn van een basiskwalificatie didactische bekwaamheid. Je kunt hiervoor binnen Fontys het BDB-traject doorlopen. Je dient de docentrollen die horen bij de bko, gerealiseerd te hebben binnen één jaar om in aanmerking te komen voor een mogelijke vaste aanstelling.

Samenvattend

De BDB bestaat uit vier docentrollen: professional, begeleider en coach van leerprocessen, herontwerper onderwijs en examinator.
De bko bestaat uit drie docentrollen: professional, begeleider en coach van leerprocessen en herontwerper onderwijs.

❮ Naar module overzichtWat houdt de Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB) in?

❮ Naar module overzicht

Wat houdt de Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB) in?